Archuwum aktualności 2025
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Migrantów, 18 grudnia 2025 r.
Migracja jest potężnym motorem postępu — wspiera rozwój gospodarek, łączy kultury i przynosi korzyści zarówno krajom pochodzenia migrantów, jak i krajom ich przeznaczenia.
Jednak gdy migracja jest niewłaściwie zarządzana lub przedstawiana w sposób zniekształcony, może podsycać nienawiść i podziały, narażając na niebezpieczeństwo życie osób poszukujących bezpieczeństwa i lepszych perspektyw.
Od 2014 roku blisko 70 tysięcy migrantów zginęło lub zaginęło na lądowych i morskich szlakach migracyjnych, a rzeczywista liczba jest prawdopodobnie znacznie wyższa.
Granice stają się coraz bardziej zamknięte, przemytnicy i handlarze ludźmi czerpią z tego korzyści, a kobiety i dzieci należą do osób najbardziej narażonych na zagrożenia.
Siedem lat temu społeczność międzynarodowa przyjęła Globalne Porozumienie w sprawie Bezpiecznej, Uporządkowanej i Regularnej Migracji, którego celem jest maksymalizacja korzyści płynących z migracji przy jednoczesnym skutecznym zarządzaniu wyzwaniami, jakie ze sobą niesie.
Możemy i musimy wykorzystać potencjał migracji, aby wspierać zrównoważony rozwój i budować bardziej odporne społeczeństwa. Zaczyna się to od przeciwstawiania się narracjom odczłowieczającym migrantów i zastępowania ich opowieściami o solidarności.
W Międzynarodowym Dniu Migrantów stańmy razem w obronie praw każdego migranta i wspólnie zadbajmy o to, aby migracja była bezpieczna i godna dla wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Dnia Praw Człowieka, 10 grudnia 2025 r.
Prawie osiemdziesiąt lat temu Powszechna Deklaracja Praw Człowieka określiła, czego każda osoba potrzebuje, aby przetrwać i rozwijać się. Był to przełom filozoficzny i polityczny, który od tamtej pory stanowi fundament naszej światowej wspólnoty.
Prawa człowieka – obywatelskie, polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturalne – są niezbywalne, niepodzielne i wzajemnie od siebie zależne. Jednak ostatnie lata przyniosły kurczenie się przestrzeni obywatelskiej. Jesteśmy świadkami poważnych naruszeń, które świadczą o rażącym lekceważeniu praw człowieka i bezdusznym braku poszanowania dla ludzkiego cierpienia.
Razem mamy siłę przeciwstawić się tym niesprawiedliwościom – chroniąc instytucje, które sprawiają, że prawa człowieka stają się rzeczywistością.
Każdego dnia Organizacja Narodów Zjednoczonych pomaga ludziom na całym świecie urzeczywistniać ich najbardziej podstawowe prawa. Wspólnie ze społeczeństwem obywatelskim i rządami dostarczamy żywność i zapewniamy schronienie, wspieramy edukację i procesy wyborcze, usuwamy miny, chronimy środowisko, wzmacniamy pozycję kobiet i dążymy do pokoju.
Nie możemy jednak zrobić tego sami. Ta praca zależy od ludzi na całym świecie, którzy są gotowi zająć stanowisko. Kiedy chronimy osoby najbardziej narażone, kiedy nie odwracamy wzroku, kiedy wspieramy instytucje, które stają w naszej obronie, podtrzymujemy prawa człowieka przy życiu.
Nasze prawa nigdy nie powinny ustępować miejsca zyskowi ani władzy. Zjednoczmy się, aby ich bronić – dla godności i wolności wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Wolontariusza na rzecz Rozwoju Gospodarczego i Społecznego, 5 grudnia 2025 r.
W czasach podziałów politycznych i izolacji społecznej wolontariat stanowi potężny sposób budowania więzi i umacniania naszego wspólnego człowieczeństwa.
W Międzynarodowym Dniu Wolontariusza oddajemy hołd milionom ludzi na całym świecie, którzy angażują się na rzecz swoich społeczności i dobra wspólnego.
Tegoroczne hasło – „Każdy wkład ma znaczenie” – przypomina nam, że każdy ma do zaoferowania coś wartościowego oraz że każda sprawa – od walki z głodem, przez działania na rzecz klimatu, po pomoc humanitarną – korzysta z zaangażowania i wiedzy wolontariuszy.
Składam najgłębsze wyrazy wdzięczności ponad 14 tysiącom osób, które służyły w ramach programu Wolontariuszy Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz niezliczonym innym ludziom, którzy poświęcają swój czas i talenty, by pomagać zarówno sąsiadom, jak i nieznajomym. Wasze zaangażowanie, solidarność i współczucie kształtują lepszy świat.
W tym tygodniu rozpoczyna się również Międzynarodowy Rok Wolontariatu 2026.
W ciągu najbliższych dwunastu miesięcy zachęcam wszystkich, wszędzie, aby zaangażowali się jako wolontariusze na rzecz sprawy, która jest im bliska. W czasach kryzysu i niepewności możecie stać się zmianą, którą chcielibyście zobaczyć w świecie.
Razem możemy stworzyć globalny ruch wolontariuszy i zbudować jaśniejszą oraz bardziej troskliwą przyszłość dla wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami, 3 grudnia 2025 r.
Osoby z niepełnosprawnościami zmieniają społeczeństwa – przewodzą innowacjom, wpływają na politykę i mobilizują działania na rzecz sprawiedliwości. Zbyt często jednak odmawia się im miejsca przy stole, przy którym podejmowane są decyzje.
Deklaracja Polityczna z Doha, przyjęta podczas ubiegłomiesięcznego Światowego Szczytu na rzecz Rozwoju Społecznego, potwierdza fundamentalną prawdę: nie może być zrównoważonego rozwoju bez włączenia osób z niepełnosprawnościami.
Osoby z niepełnosprawnościami napędzają postęp, z którego korzystamy wszyscy. Dzięki ich przywództwu poprawiono przygotowanie na wypadek katastrof, rozszerzono dostęp do edukacji i zatrudnienia sprzyjających włączeniu społecznemu oraz zadbano o to, by pomoc humanitarna docierała do osób najbardziej zagrożonych.
Wiele innowacji, które kształtują nasze codzienne życie – od wiadomości tekstowych po technologie sterowane głosem – powstało jako rozwiązania opracowane przez osoby z niepełnosprawnościami i z myślą o nich.
Nadal jednak istnieją bariery systemowe: dyskryminacja, ubóstwo i niedostępne usługi wciąż ograniczają udział w życiu społecznym ponad miliarda osób z niepełnosprawnościami na całym świecie.
W Międzynarodowym Dniu Osób z Niepełnosprawnościami zobowiążmy się do współpracy z osobami z niepełnosprawnościami we wszystkich ich różnorodnych doświadczeniach – jako równorzędnymi partnerami.
Kiedy włączenie społeczne staje się rzeczywistością, korzystają na tym wszyscy. Razem możemy budować bardziej dostępne i odporne społeczeństwa, w których wszyscy mamy możliwość rozwoju.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia AIDS, 1 grudnia 2025 r.
Tegoroczny Światowy Dzień AIDS przypomina nam, że mamy moc zmieniać życie i przyszłość ludzi oraz raz na zawsze zakończyć epidemię AIDS.
Postęp, jaki osiągnęliśmy, jest bezsporny. Od 2010 roku liczba nowych zakażeń spadła o 40 procent. Liczba zgonów związanych z AIDS zmniejszyła się o ponad połowę. Dostęp do leczenia jest dziś lepszy niż kiedykolwiek wcześniej.
Jednak dla wielu ludzi na całym świecie kryzys nadal trwa.
Miliony osób wciąż nie mają dostępu do profilaktyki HIV i leczenia z powodu tego, kim są, gdzie mieszkają lub z powodu stygmatyzacji, której doświadczają.
Jednocześnie ograniczenie zasobów i usług naraża życie ludzi na niebezpieczeństwo i zagraża ciężko wypracowanym osiągnięciom.
Zakończenie epidemii AIDS oznacza wzmacnianie społeczności, inwestowanie w profilaktykę oraz rozszerzanie dostępu do leczenia dla wszystkich.
Oznacza również połączenie innowacji z działaniem oraz zapewnienie, by nowe narzędzia, takie jak leki w postaci iniekcji, docierały do większej liczby potrzebujących.
Na każdym etapie oznacza to także oparcie naszych działań na prawach człowieka, aby nikt nie został pozostawiony sam sobie.
Zakończenie epidemii AIDS jako zagrożenia dla zdrowia publicznego do 2030 roku jest w naszym zasięgu.
Dokończmy to zadanie.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Solidarności z Narodem Palestyńskim, 29 listopada 2025 r.
Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Solidarności z Narodem Palestyńskim przypada po dwóch latach niewyobrażalnego cierpienia w Strefie Gazy oraz po rozpoczęciu długo wyczekiwanego zawieszenia broni.
Ci, którzy przeżyli, opłakują śmierć dziesiątek tysięcy członków swoich rodzin i przyjaciół – niemal jedna trzecia ofiar to dzieci – a tysiące kolejnych osób odniosło obrażenia. Głód, choroby i trauma są wszechobecne, a szkoły, domy i szpitale legły w gruzach.
Niesprawiedliwość trwa również na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym we Wschodniej Jerozolimie, gdzie nadal dochodzi do izraelskich operacji wojskowych, przemocy ze strony osadników, rozbudowy osiedli, wysiedleń, wyburzeń oraz gróźb aneksji.
Jednocześnie zginęły setki pracowników niosących pomoc humanitarną. Większość z nich stanowili palestyńscy pracownicy Organizacji Narodów Zjednoczonych, co oznacza największą utratę personelu w historii Organizacji. W tym konflikcie zginęło również więcej dziennikarzy niż w jakimkolwiek innym od czasu zakończenia II wojny światowej.
Ta tragedia na wielu płaszczyznach wystawiła na próbę normy i zasady prawa, które od pokoleń wyznaczają kierunek działania społeczności międzynarodowej. Zabijanie tak wielu cywilów, wielokrotne przymusowe przesiedlanie całej ludności oraz utrudnianie dostarczania pomocy humanitarnej nie mogą być akceptowane w żadnych okolicznościach.
Niedawne zawieszenie broni daje promyk nadziei. Teraz kluczowe jest, aby wszystkie strony w pełni go przestrzegały i działały w dobrej wierze na rzecz rozwiązań przywracających i umacniających poszanowanie prawa międzynarodowego. Obejmuje to również niezwłoczny i godny zwrot szczątków zakładników uprowadzonych podczas ataków z 7 października ich pogrążonym w żałobie rodzinom w Izraelu.
Niezbędna do ratowania życia pomoc humanitarna musi być dostarczana do Strefy Gazy na szeroką skalę, a społeczność międzynarodowa powinna nadal zdecydowanie wspierać Agencję ONZ ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA) – niezastąpione źródło wsparcia dla milionów Palestyńczyków, w tym uchodźców palestyńskich.
Ponawiam apel o zakończenie bezprawnej okupacji Terytorium Palestyńskiego – zgodnie ze stanowiskiem Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości oraz Zgromadzenia Ogólnego ONZ – oraz o nieodwracalny postęp na drodze do rozwiązania dwupaństwowego, zgodnego z prawem międzynarodowym i odpowiednimi rezolucjami ONZ, w ramach którego Izrael i Palestyna będą żyły obok siebie w pokoju i bezpieczeństwie, w bezpiecznych i uznanych granicach opartych na liniach sprzed 1967 roku, z Jerozolimą jako stolicą obu państw.
W Międzynarodowym Dniu Solidarności czerpmy inspirację z samych Palestyńczyków, których odporność i nadzieja są świadectwem siły ludzkiego ducha. Okażmy solidarność z ich prawem do godności, sprawiedliwości i samostanowienia oraz wspólnie działajmy na rzecz pokojowej przyszłości dla wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy wobec Kobiet, 25 listopada 2025 r.
Przemoc wobec kobiet i dziewcząt jest globalną plagą. W erze cyfrowej jej zasięg i siła oddziaływania są dodatkowo wzmacniane przez rozwój technologii.
Dlatego tegoroczne obchody Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy wobec Kobiet koncentrują się na bezpieczeństwie w przestrzeni cyfrowej.
Coraz bardziej rozpowszechniają się nękanie w Internecie, materiały typu deepfake oraz mowa nienawiści.
Treści mizoginiczne przenikają z marginesu do głównego nurtu.
Przemoc, która zaczyna się w świecie cyfrowym, może przenosić się do świata rzeczywistego – przybierając formę uporczywego nękania, przemocy, a nawet zabójstw kobiet ze względu na płeć.
Położenie kresu temu kryzysowi wymaga działania nas wszystkich.
Rządy muszą uznać przemoc cyfrową za przestępstwo oraz wzmocnić system wsparcia dla osób, które jej doświadczyły.
Firmy technologiczne muszą zapewnić, aby ich platformy były bezpieczne i odpowiedzialnie zarządzane.
Społeczności muszą natomiast zjednoczyć się wokół zasady zerowej tolerancji dla nienawiści w internecie.
Nie możemy dopuścić do tego, aby przestrzeń cyfrowa stała się kolejnym miejscem, w którym kobiety i dziewczęta nie czują się bezpiecznie.
W trzydziestą rocznicę przyjęcia Pekińskiej Deklaracji wzywam cały świat do zjednoczenia wysiłków na rzecz wyeliminowania przemocy wobec kobiet – wszędzie.
Razem możemy zbudować świat wolny od strachu, w którym każda kobieta i każda dziewczynka będą mogły w pełni rozwijać swój potencjał.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Dziecka, 20 listopada 2025 r.
Konwencja o prawach dziecka jest najpowszechniej ratyfikowanym traktatem w historii.
Podpisana dokładnie 36 lat temu, potwierdza prostą prawdę:
Kiedy chronimy najmłodszych członków ludzkiej rodziny, budujemy lepszy świat.
Dziś jednak prawa dzieci są zagrożone.
Ubóstwo i sytuacje kryzysowe odbierają dzieciom możliwość nauki.
Kryzys klimatyczny zagraża ich przyszłości.
Nowe zagrożenia czyhają również w świecie cyfrowym.
Zbyt wiele dzieci już teraz dźwiga ciężary dalece wykraczające poza ich wiek, pracując zarobkowo lub opiekując się młodszym rodzeństwem.
Głód i wojna pozbawiły tysiące dzieci najbardziej podstawowego ze wszystkich praw – prawa do życia.
Sytuacja każdego dziecka jest inna.
Jednak każde dziecko ma takie same prawa, bez względu na to, kim jest i gdzie mieszka.
W Światowym Dniu Dziecka wsłuchajmy się w głos dzieci. Wzmacniajmy ich głosy, gdy upominają się o swoje prawa.
Przyszłość zależy od tego, jak troszczymy się o następne pokolenie.
Musimy zjednoczyć się, aby zbudować bezpieczny i równy świat dla każdego dziecka.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia na rzecz Zakończenia Bezkarności za Przestępstwa przeciwko Dziennikarzom, 2 listopada 2025 r.
Pracownicy mediów na całym świecie stają w obliczu narastających zagrożeń podczas wykonywania swojej misji poszukiwania prawdy – od słownych ataków, gróźb prawnych, napaści fizycznych i pozbawienia wolności po tortury. Niektórzy przypłacają to życiem.
W Międzynarodowym Dniu na rzecz Zakończenia Bezkarności za Przestępstwa przeciwko Dziennikarzom domagamy się sprawiedliwości.
Na całym świecie niemal dziewięć na dziesięć zabójstw dziennikarzy pozostaje niewyjaśnionych.
Strefa Gazy była miejscem, w którym w czasie konfliktu zginęło najwięcej dziennikarzy. Po raz kolejny apeluję o przeprowadzenie niezależnych i bezstronnych dochodzeń.
Bezkarność – gdziekolwiek ma miejsce – jest nie tylko niesprawiedliwością wobec ofiar i ich rodzin. Jest także zamachem na wolność prasy, zachętą do dalszej przemocy oraz zagrożeniem dla samej demokracji.
Wszystkie rządy muszą badać każdy przypadek. Pociągać każdego sprawcę do odpowiedzialności. I zapewnić dziennikarzom możliwość swobodnego wykonywania swojej pracy – wszędzie.
Musimy również przeciwstawić się alarmującemu wzrostowi przemocy i nadużyć w Internecie wymierzonych w dziennikarki, które w dużej mierze pozostają bezkarne i często prowadzą do przemocy w świecie rzeczywistym. Przestrzeń cyfrowa musi stać się bezpieczna dla osób, które zbierają informacje i przekazują je opinii publicznej.
Kiedy ucisza się dziennikarzy, wszyscy tracimy głos.
Stańmy razem w obronie wolności prasy, domagajmy się odpowiedzialności i zadbajmy o to, aby ci, którzy mówią prawdę władzy, mogli robić to bez strachu.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem, 17 października 2025 r.
Zbyt często osoby żyjące w ubóstwie są obwiniane, stygmatyzowane i spychane na margines społeczeństwa.
Ubóstwo nie jest jednak osobistą porażką – jest porażką systemu, oznaczającą odebranie ludziom godności i naruszenie ich praw człowieka.
Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem wzywa nas wszystkich do położenia kresu społecznemu i instytucjonalnemu złemu traktowaniu osób żyjących w ubóstwie oraz do urzeczywistnienia obietnicy zawartej w Celach Zrównoważonego Rozwoju, jaką jest wyeliminowanie ubóstwa we wszystkich jego formach i wszędzie na świecie.
Wymaga to prowadzenia polityki, która nikogo nie pozostawia w tyle: zapewnienia przystępnej cenowo opieki zdrowotnej i mieszkań, godnej pracy i sprawiedliwego wynagrodzenia, powszechnej ochrony socjalnej, bezpieczeństwa żywnościowego, wysokiej jakości edukacji oraz finansowania odpowiadającego potrzebom państw i społeczności.
W Międzynarodowym Dniu Walki z Ubóstwem odrzućmy stygmatyzację i dyskryminację. Stańmy po stronie osób żyjących w ubóstwie i działajmy solidarnie, aby raz na zawsze położyć kres ubóstwu.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Dziewczynki, 11 października 2025 r.
Nasz świat jest pogrążony w kryzysach. Wybuchają kolejne konflikty. Katastrofy klimatyczne stają się coraz częstsze i coraz bardziej dotkliwe. Liczba osób zmuszonych do opuszczenia swoich domów osiągnęła najwyższy poziom w historii. A najwyższą cenę bardzo często płacą dziewczęta.
Gdy wybuchają kryzysy, gwałtownie rośnie skala przemocy seksualnej i śmiertelności matek. W państwach i społecznościach dotkniętych niestabilnością odsetek małżeństw dzieci jest niemal dwukrotnie wyższy od średniej światowej. Dziewczęta są też zbyt często wykluczane z podejmowania decyzji, które dotyczą ich własnego życia.
Jak przypomina jednak tegoroczne hasło, dziewczęta nie tylko stawiają czoła wyzwaniom – są również liderkami zmian i współtwórczyniami rozwiązań. Na całym świecie stoją na czele działań na rzecz równości płci, edukacji, ochrony klimatu i wielu innych ważnych spraw.
Apeluję do osób podejmujących decyzje na całym świecie: dostrzeżcie siłę dziewcząt i stańcie po ich stronie.
Wsłuchujcie się w ich postulaty. Traktujcie ich prawa jako priorytet. Inwestujcie w ich możliwości i przyszłość – nie tylko dlatego, że jest to słuszne, lecz także dlatego, że ma to zasadnicze znaczenie dla budowania pokojowych i dobrze prosperujących społeczeństw.
Każda dziewczynka, wszędzie na świecie, zasługuje na równość, szanse i godność. W Międzynarodowym Dniu Dziewczynki zobowiążmy się do budowania lepszego świata dla wszystkich dziewcząt.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego, 10 października 2025 r.
Żyjemy w trudnych i pełnych wyzwań czasach. Konflikty mnożą się, liczba osób zmuszonych do opuszczenia swoich domów rośnie, a kryzys klimatyczny uderza coraz częściej i z coraz większą siłą.
Tegoroczny Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego poświęcony jest usługom w zakresie zdrowia psychicznego świadczonym w sytuacjach nadzwyczajnych. Przypomina nam o ogromnym wpływie, jaki kryzysy wywierają na dobrostan ludzi, oraz o pilnej potrzebie zapewnienia wsparcia, które pomaga leczyć cierpienie i łagodzić psychiczne skutki tragedii.
Jedna na pięć osób dotkniętych konfliktem doświadcza zaburzeń zdrowia psychicznego. Mimo to wiele z nich nie ma dostępu do potrzebnej opieki – zwłaszcza w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie systemy ochrony zdrowia są przeciążone i niedofinansowane. Cierpią również pracownicy pierwszej linii.
Wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego nie jest czymś dodatkowym – jest niezbędne. Musi stanowić integralną część działań podejmowanych w sytuacjach nadzwyczajnych, być wspierane odpowiednimi inwestycjami oraz zapewniane przez odpowiednio przeszkolonych pracowników pierwszej linii z wykorzystaniem metod opartych na dowodach naukowych.
Musimy położyć kres chronicznemu niedofinansowaniu zdrowia psychicznego. W tym dniu zobowiążmy się do wspierania zdrowia psychicznego wszystkich społeczności – również, a zwłaszcza wtedy, gdy dochodzi do tragedii.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Starszych, 1 października 2025 r.
W ciągu ostatnich trzydziestu lat liczba osób powyżej 60. roku życia wzrosła ponad dwukrotnie i osiągnęła 1,2 miliarda. Do 2050 roku do naszej ludzkiej rodziny dołączy kolejne 900 milionów osób starszych. Jest to głęboka zmiana demograficzna, która będzie miała daleko idące konsekwencje dla gospodarek, systemów ochrony zdrowia i spójności społecznej.
Musimy odpowiedzieć na to z odpowiednią dalekowzrocznością i zdecydowanym działaniem. Oznacza to zapewnienie pełnego poszanowania praw osób starszych, ochronę ich godności oraz uznanie ich wkładu w rozwój społeczeństw.
Jak przypomina tegoroczne hasło, osoby starsze są ważnymi inicjatorami zmian. Ich głos musi być słyszany przy kształtowaniu polityk publicznych, eliminowaniu dyskryminacji ze względu na wiek oraz budowaniu społeczeństw sprzyjających włączeniu społecznemu.
Całe społeczeństwa, niezależnie od wieku, czerpią korzyści z mądrości osób starszych. Mają one wiele do przekazania w zakresie radzenia sobie z niepewnością, rozwiązywania konfliktów oraz budowania solidarności między pokoleniami.
Zobowiążmy się słuchać, uczyć się i działać. Budujmy świat, w którym wszyscy ludzie – bez względu na wiek – mogą żyć z poszanowaniem swojej godności, w poczuciu bezpieczeństwa i z równymi szansami.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Turystyki, 27 września 2025
Turystyka jest potężnym motorem przemian.
Tworzy miejsca pracy, pobudza lokalne gospodarki, wspiera rozwój infrastruktury i przyczynia się do rozwoju wykraczającego daleko poza wzrost produktu krajowego brutto.
Turystyka wzmacnia więzi między ludźmi i miejscami. Buduje mosty między kulturami, pomaga zachować tradycje i chronić dziedzictwo kulturowe. Przypomina nam o naszym wspólnym człowieczeństwie oraz o bogactwie różnorodności.
Jednak turystyka może również szkodzić miejscom i społecznościom, które sama promuje i celebruje.
W obliczu pogłębiającego się kryzysu klimatycznego i narastających nierówności potrzebujemy odważnych, pilnych i zrównoważonych działań, które stawiają ludzi i planetę na pierwszym miejscu.
Tegoroczne hasło – „Turystyka i zrównoważona transformacja” – jest wezwaniem do działania.
Oznacza to inwestowanie w edukację i rozwój umiejętności, zwłaszcza kobiet, młodzieży i społeczności znajdujących się w niekorzystnej sytuacji; wspieranie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw; a także wzmacnianie działań na rzecz klimatu poprzez ograniczanie emisji w całym sektorze turystyki, ochronę różnorodności biologicznej oraz zachowanie wrażliwych ekosystemów.
Dziś i każdego dnia wykorzystujmy potencjał turystyki jako siły napędzającej transformację, wzmacniającej odporność, wspierającej zrównoważony rozwój oraz służącej wspólnemu postępowi dla dobra wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Młodzieży, 12 sierpnia 2025 r.
W Międzynarodowym Dniu Młodzieży celebrujemy determinację, kreatywność i przywództwo młodych ludzi na całym świecie.
Tegoroczne hasło – „Lokalne działania młodzieży na rzecz Celów Zrównoważonego Rozwoju i nie tylko” – przypomina nam, że globalny postęp zaczyna się na poziomie lokalnych społeczności. A w każdym zakątku świata to właśnie młodzi ludzie wyznaczają kierunek zmian.
Napędzają zrównoważony rozwój, budują bardziej inkluzywne społeczności, działają na rzecz pokoju oraz domagają się bardziej sprawiedliwej, bardziej ekologicznej i bardziej zrównoważonej przyszłości.
Młodzi ludzie są odważnymi innowatorami, wytrwałymi organizatorami i niezbędnymi partnerami w realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.
Tegoroczne obchody są również wyrazem odnowionego zobowiązania do realizacji Światowego Programu Działań na rzecz Młodzieży oraz uznania, że kiedy młodzi ludzie przejmują inicjatywę, całe społeczeństwa odnoszą korzyści.
Do wszystkich młodych ludzi kieruję jedno przesłanie: Wasz głos, Wasze pomysły i Wasze przywództwo mają znaczenie.
Działajmy wspólnie, aby wspierać rozwiązania tworzone i prowadzone przez młodych ludzi oraz budować – od podstaw – bardziej sprawiedliwy, pokojowy i zrównoważony świat.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Przeciwko Handlowi Ludźmi, 30 lipca 2025 r.
Handel ludźmi jest przerażającą zbrodnią i rażącym naruszeniem praw człowieka. To jedna z najszybciej rozwijających się form przestępczości zorganizowanej – prowadzona przez bezwzględne siatki przestępcze, które wykorzystują ludzką bezbronność i czerpią zyski z cierpienia.
To brutalny, wysoce zorganizowany proceder oparty na oszustwie, przymusie i wyzysku. I szybko przybiera nowe formy.
Grupy przestępcze działają ponad granicami z alarmującą szybkością i coraz większym stopniem zorganizowania. Wykorzystują luki w prawie, przenikają do legalnie działających przedsiębiorstw i łańcuchów dostaw, żerują na przepływach migracyjnych oraz wykorzystują technologie do werbowania, kontrolowania i wykorzystywania swoich ofiar – między innymi poprzez seksualne wykorzystywanie w internecie czy zmuszanie ich do udziału w oszustwach internetowych.
Musimy odpowiedzieć na to wspólnie i z najwyższą pilnością.
Możemy to zrobić, niszcząc model biznesowy podtrzymujący handel ludźmi – kończąc z bezkarnością sprawców, odcinając źródła nielegalnych zysków oraz wzmacniając organy ścigania i systemy wymiaru sprawiedliwości. Sprawcy muszą zostać pociągnięci do odpowiedzialności.
Musimy także budować silne partnerstwa ze społeczeństwem obywatelskim oraz sektorem prywatnym, w tym z przedsiębiorstwami technologicznymi, aby zwiększać świadomość społeczną i rozwijać mechanizmy zgłaszania przypadków wykorzystywania, zapobiegać wyzyskowi i chronić osoby najbardziej narażone.
Musimy również dążyć do zapewnienia sprawiedliwości osobom, które przeżyły handel ludźmi, wspierać osoby przesiedlone oraz eliminować przyczyny tego zjawiska – od ubóstwa i nierówności po konflikty i kryzys klimatyczny.
W Światowym Dniu Przeciwko Handlowi Ludźmi działajmy razem – wspierajmy ofiary, pociągajmy sprawców do odpowiedzialności i budujmy świat, w którym nikt nie będzie kupowany, sprzedawany ani wykorzystywany.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Nelsona Mandeli, 18 lipca 2025 r.
Niezwykłe życie Nelsona Mandeli pokazało, jak jedna osoba może przekształcić ucisk, walkę i podporządkowanie w pojednanie, sprawiedliwość społeczną i jedność.
Tak jak życie Madiby było triumfem ludzkiego ducha, tak jego dziedzictwo stanowi wezwanie do odnowienia naszego globalnego zaangażowania na rzecz pokoju, sprawiedliwości i godności człowieka.
Tegoroczne hasło przypomina nam, że moc położenia kresu ubóstwu i nierównościom jest w rękach nas wszystkich.
Mandela wierzył w siłę wspólnego działania oddolnego. Wiedział, że zwykli ludzie mogą zmieniać bieg historii oraz że trwałe zmiany rodzą się nie w stolicach i salach posiedzeń, lecz w dzielnicach i lokalnych społecznościach.
Życie Mandeli, poświęcone służbie innym i budowaniu postępu, nadal inspiruje nasze działania w Organizacji Narodów Zjednoczonych, która w tym roku obchodzi 80. rocznicę swojego powstania.
W tym ważnym dniu – i każdego dnia – kierujmy się niesłabnącym zaangażowaniem Madiby na rzecz wolności, sprawiedliwości, równości i praw przysługujących każdemu człowiekowi.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Ludności, 11 lipca 2025 r.
W Światowym Dniu Ludności celebrujemy potencjał i możliwości największego w historii pokolenia ludzi młodych.
Młodzi ludzie nie tylko kształtują naszą przyszłość – domagają się również, aby była ona sprawiedliwa, włączająca i zrównoważona.
Tegoroczne hasło – „Wzmacnianie pozycji młodych ludzi, aby mogli zakładać takie rodziny, jakich pragną, w sprawiedliwym świecie dającym nadzieję” – potwierdza zobowiązanie przyjęte podczas Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju w 1994 roku, zgodnie z którym każda osoba ma prawo podejmować świadome decyzje dotyczące swojego życia i swojej przyszłości.
Współcześnie wielu młodych ludzi mierzy się z niepewnością gospodarczą, nierównościami ze względu na płeć, problemami zdrowotnymi, kryzysem klimatycznym i konfliktami.
Mimo to pozostają liderami zmian – działają z odwagą, odpowiedzialnością i jasną wizją. Domagają się systemów, które będą chronić ich prawa i wspierać ich wybory.
Apeluję do wszystkich państw o inwestowanie w polityki zapewniające dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej, godnej pracy oraz pełnej ochrony praw reprodukcyjnych.
Stańmy po stronie młodych ludzi i budujmy przyszłość, w której każda osoba będzie mogła kształtować własny los w świecie sprawiedliwym, pokojowym i pełnym nadziei.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Mikro-, Małych i Średnich Przedsiębiorstw, 27 czerwca 2025 r.
Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa są siłą napędową aktywności gospodarczej i stanowią fundament funkcjonowania lokalnych społeczności.
Stanowiąc ponad dwie trzecie wszystkich przedsiębiorstw na świecie, są filarem gospodarek, zwłaszcza na rynkach wschodzących. Od wielkich metropolii po odległe wsie tworzą miejsca pracy, wzmacniają pozycję kobiet i młodych ludzi oraz kształtują codzienne życie społeczności. Dzięki swojej pomysłowości opracowują przełomowe rozwiązania przynoszące korzyści całemu społeczeństwu.
Jednocześnie przedsiębiorstwa te niezmiennie napotykają liczne bariery, w tym ograniczony dostęp do finansowania, rynków i technologii. Zbyt często są pomijane lub pozostawiane na marginesie globalnych łańcuchów wartości oraz debat dotyczących polityki gospodarczej. Obecnie mierzą się także z nowymi, nakładającymi się wyzwaniami, takimi jak zakłócenia w handlu, ograniczony dostęp do nowych technologii i sztucznej inteligencji, konflikty oraz niepewność gospodarcza. Choć często jako pierwsze odczuwają skutki kryzysów, wyróżniają się również wyjątkową odpornością, dostosowując się do zmieniających się warunków i wprowadzając innowacje.
Aby w pełni wykorzystać ich potencjał, musimy inwestować w ich rozwój poprzez zwiększenie dostępu do przystępnego finansowania, otwieranie nowych możliwości rynkowych oraz wzmacnianie infrastruktury cyfrowej i kompetencji cyfrowych.
Działajmy wspólnie, aby uwolnić potencjał mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw jako siły napędowej zrównoważonego rozwoju i innowacji.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Nadużywaniem Środków Odurzających i Ich Nielegalnym Obrotem, 26 czerwca 2025 r.
Światowy nielegalny handel narkotykami nadal zbiera tragiczne żniwo – pochłania ludzkie życie, wyniszcza systemy ochrony zdrowia publicznego oraz napędza przemoc i przestępczość zorganizowaną.
Handel narkotykami pustoszy społeczności za pomocą substancji, które są silniejsze, bardziej niebezpieczne i bardziej śmiercionośne niż kiedykolwiek wcześniej. Jednocześnie siatki przestępcze wykorzystują osoby najbardziej narażone – zwłaszcza kobiety i młodych ludzi – osiągając każdego roku setki miliardów zysków z nielegalnego handlu narkotykami.
W tym roku zwracamy szczególną uwagę na profilaktykę jako najważniejszą strategię powstrzymania przepływu narkotyków napędzającego przestępczość zorganizowaną na całym świecie.
Musimy ograniczać popyt poprzez inwestowanie w edukację, leczenie, działania na rzecz ograniczania szkód oraz opiekę; uderzać w mechanizmy produkcji poprzez likwidację nielegalnych laboratoriów i oferowanie rolnikom realnych alternatyw; a także rozbijać siatki przemytnicze, wzmacniając współpracę na głównych szlakach handlowych oraz odcinając źródła finansowania organizacji przestępczych – przy jednoczesnym pełnym poszanowaniu praw człowieka.
Ponówmy nasze zobowiązanie do walki z narkomanią i nielegalnym handlem narkotykami. Zjednoczmy siły, aby rozbić siatki przestępcze i raz na zawsze przerwać cykl cierpienia i zniszczenia.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Dnia Służby Publicznej Organizacji Narodów Zjednoczonych, 23 czerwca 2025 r.
Pracownicy służby publicznej są niedocenianymi architektami lepszej przyszłości.
Bez rozgłosu i często kosztem osobistych wyrzeczeń chronią społeczności, dostarczają pomoc ratującą życie, edukują dzieci, zapewniają opiekę zdrowotną, umacniają wymiar sprawiedliwości, wspierają zrównoważony rozwój i wykonują wiele innych zadań o fundamentalnym znaczeniu.
Sprawnie funkcjonujący sektor publiczny opiera się na zaangażowanych i kompetentnych pracownikach służby publicznej, którzy odgrywają kluczową rolę w budowaniu zaufania do instytucji oraz promowaniu dobrego zarządzania.
W czasach, gdy służba publiczna bywa umniejszana lub niesłusznie dyskredytowana, szczególnie ważne jest docenienie pasji i oddania wszystkich kobiet i mężczyzn na całym świecie, którzy pracują na rzecz silniejszych społeczności, godności człowieka oraz przyspieszenia działań służących realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.
Pracownicy służby publicznej każdego dnia działają na rzecz nas wszystkich. W tym szczególnym dniu zatrzymajmy się na chwilę, aby wyrazić im uznanie i oddać należny szacunek.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy Seksualnej w Konfliktach, 18 czerwca 2025 r.
Przemoc seksualna jest odrażającą taktyką wojenną, wykorzystywaną do zastraszania, torturowania i podporządkowywania ludzi, pozostawiając głębokie rany na ciele, psychice i w całych społecznościach. Groza tych potwornych zbrodni nie przemija wraz z ucichnięciem działań wojennych.
Zbyt często sprawcy pozostają bezkarni, podczas gdy osoby ocalałe muszą dźwigać niewyobrażalny ciężar stygmatyzacji i traumy. Ich cierpienie nie kończy się na nich samych. Rozciąga się na całe życie kolejnych pokoleń, niszcząc rodziny i przekazując dziedzictwo traumy oraz cierpienia dzieciom i wnukom osób, które przeżyły tę przemoc.
Tegoroczne obchody poświęcone są głębokim i trwałym, międzypokoleniowym skutkom przemocy seksualnej związanej z konfliktami zbrojnymi. Aby przerwać ten cykl, musimy zmierzyć się z okrucieństwami przeszłości, wspierać osoby, które doświadczają ich skutków dziś, oraz chronić przyszłe pokolenia przed podobnym losem.
Oznacza to zapewnienie bezpiecznego dostępu do niezbędnych usług skoncentrowanych na potrzebach osób ocalałych i uwzględniających skutki traumy; wymierzanie sprawiedliwości i pociąganie sprawców do odpowiedzialności; a także słuchanie głosu osób ocalałych i wzmacnianie ich przekazu.
Zjednoczmy się, aby położyć kres tej odrażającej zbrodni, domagać się sprawiedliwości dla osób ocalałych oraz konsekwentnie kontynuować nasze działania na rzecz trwałego przerwania cyklu przemocy.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Przeciwdziałania Mowie Nienawiści, 18 czerwca 2025 r.
Mowa nienawiści jest trucizną zatruwającą źródło życia społecznego. W najciemniejszych rozdziałach historii ludzkości torowała drogę przemocy i okrucieństwom. Jej ofiarami najczęściej padają mniejszości etniczne i religijne, doświadczające dyskryminacji, wykluczenia i krzywdy.
Dziś, jak przypomina tegoroczne hasło, mowa nienawiści rozprzestrzenia się szybciej i dociera dalej niż kiedykolwiek wcześniej, wzmacniana przez sztuczną inteligencję. Stronnicze algorytmy i platformy cyfrowe rozpowszechniają szkodliwe treści oraz tworzą nowe przestrzenie dla nękania i przemocy.
Global Digital Compact, przyjęty podczas Szczytu Przyszłości, wyznacza drogę naprzód, wzywając do zacieśnienia współpracy międzynarodowej na rzecz przeciwdziałania mowie nienawiści w internecie, w oparciu o prawa człowieka i prawo międzynarodowe.
Aby zagłuszyć głosy szerzące nienawiść, potrzebujemy partnerstwa na wszystkich szczeblach – między rządami, społeczeństwem obywatelskim, sektorem prywatnym oraz przywódcami religijnymi i lokalnych społeczności. Musimy przeciwstawiać toksycznym narracjom pozytywny przekaz oraz wzmacniać zdolność ludzi do rozpoznawania, odrzucania i przeciwstawiania się mowie nienawiści. Drogowskazem pozostaje Strategia i Plan Działań Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie Mowy Nienawiści.
Ogłoszone przeze mnie w ubiegłym roku Globalne Zasady Rzetelności Informacji również wspierają te działania i wyznaczają ich kierunek, gdy wspólnie dążymy do stworzenia bezpieczniejszego i bardziej humanitarnego ekosystemu informacyjnego.
Obchodząc ten dzień, zobowiążmy się wykorzystywać sztuczną inteligencję nie jako narzędzie szerzenia nienawiści, lecz jako siłę służącą dobru. Zjednoczmy się w dążeniu do pokoju, wzajemnego szacunku i wzajemnego zrozumienia dla wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Oceanów, 8 czerwca 2025 r.
Oceany pokrywają większość powierzchni naszej planety i podtrzymują życie na Ziemi.
Od wieków kształtują kultury, pobudzają wyobraźnię i budzą zachwyt. Dostarczają nam powietrza, którym oddychamy, żywności, którą spożywamy, miejsc pracy, których potrzebujemy, oraz zapewniają stabilny klimat, od którego zależy nasza przyszłość.
Dziś jednak oceany potrzebują naszej pomocy. Sygnały alarmowe są jednoznaczne – od wód zanieczyszczonych plastikiem, przez kurczące się populacje ryb i zanik morskich ekosystemów, po wzrost temperatury oceanów i podnoszący się poziom mórz.
Musimy chronić to, od czego sami jesteśmy zależni.
Musimy raz na zawsze odrzucić złudne przekonanie, że oceany są w stanie bez końca pochłaniać emisje i odpady.
Musimy zdecydowanie zwiększyć inwestycje w naukę, ochronę oceanów i zrównoważoną błękitną gospodarkę, a także znacznie silniej wspierać społeczności nadbrzeżne, ludy rdzenne oraz małe rozwijające się państwa wyspiarskie, które już dziś w największym stopniu odczuwają skutki zmiany klimatu.
Musimy również chronić morską różnorodność biologiczną, odrzucić praktyki powodujące nieodwracalne szkody oraz wywiązać się z zobowiązań wynikających z Porozumienia w sprawie ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej obszarów morskich znajdujących się poza jurysdykcją państw.
Rozpoczynająca się jutro Konferencja Oceaniczna Organizacji Narodów Zjednoczonych będzie kluczowym momentem dla realizacji tych priorytetów oraz odnowienia wspólnego zobowiązania społeczności międzynarodowej wobec oceanów.
Apeluję do wszystkich rządów i partnerów o podjęcie zdecydowanych działań – z ambicją, odpowiednimi zasobami i determinacją.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Środowiska, 5 czerwca 2025 r.
Tegoroczny Światowy Dzień Środowiska poświęcony jest rozwiązaniom pozwalającym położyć kres zanieczyszczeniu środowiska tworzywami sztucznymi. I słusznie.
Zanieczyszczenie plastikiem dławi naszą planetę – szkodzi ekosystemom, dobrostanowi ludzi i klimatowi.
Odpady z tworzyw sztucznych zanieczyszczają rzeki, zaśmiecają oceany i zagrażają dzikiej przyrodzie.
Rozpadając się na coraz mniejsze fragmenty, przenikają do każdego zakątka Ziemi – od szczytu Mount Everestu po najgłębsze obszary oceanów, od ludzkiego mózgu po mleko kobiece.
Jednocześnie rośnie globalny ruch na rzecz pilnych zmian.
Coraz więcej osób angażuje się w działania na rzecz ochrony środowiska.
Podejmowane są kroki na rzecz ponownego wykorzystania produktów i zwiększania odpowiedzialności.
Wdrażane są także rozwiązania ograniczające stosowanie jednorazowych tworzyw sztucznych oraz usprawniające gospodarkę odpadami.
Musimy jednak działać szybciej i z większą determinacją.
Za dwa miesiące państwa ponownie spotkają się, aby wynegocjować nowy globalny traktat mający położyć kres zanieczyszczeniu środowiska plastikiem.
Jeszcze w tym roku potrzebujemy ambitnego, wiarygodnego i sprawiedliwego porozumienia.
Takiego, które obejmie cały cykl życia tworzyw sztucznych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.
Które będzie odpowiadało na potrzeby społeczności.
Które będzie zgodne z szerszymi celami ochrony środowiska oraz Celami Zrównoważonego Rozwoju.
I które zostanie szybko oraz w pełni wdrożone.
Apeluję do negocjatorów, aby powrócili do rozmów w sierpniu z determinacją do wypracowania wspólnego stanowiska mimo dzielących ich różnic i przyjęcia traktatu, którego potrzebuje nasz świat.
Razem położymy kres pladze zanieczyszczenia plastikiem i zbudujemy lepszą przyszłość dla nas wszystkich.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Uczestników Misji Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych, 29 maja 2025 r.
„Przyszłość operacji pokojowych”
Z niestrudzoną odwagą żołnierze i pracownicy misji pokojowych ONZ podejmują służbę w niebezpiecznych warunkach, by chronić bezbronnych, strzec pokoju i przywracać nadzieję w najtrudniejszych rejonach świata.
Dziś oddajemy hołd ich służbie. Czerpiemy inspirację z ich wytrwałości, poświęcenia i odwagi. A także wspominamy wszystkie odważne kobiety oraz mężczyzn, którzy złożyli najwyższą ofiarę w imię pokoju.
Ponad 4400 uczestników misji pokojowych straciło życie podczas pełnienia służby. 57 z nich tylko w ubiegłym roku. Nigdy o ich nie zapomnimy i będziemy kontynuować ich misję.
Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych odbywa się pod hasłem „Przyszłość operacji pokojowych”.
Obecnie uczestnicy misji pokojowych stają wobec coraz bardziej złożonych wyzwań w coraz bardziej skomplikowanym świecie: Narastającej polaryzacji i pogłębiających się podziałów. Operacji, które stają się jeszcze bardziej niebezpieczne z powodu zagrożeń, takich jak terroryzm. Śmiercionośnej dezinformacji, która zagraża bezpieczeństwu uczestników misji. A także wyzwań wykraczających poza granice państw od kryzysu klimatycznego po przestępczość międzynarodową.
Patrząc w przyszłość, musimy zapewnić uczestnikom misji wszystko, czego potrzebują, by skutecznie wykonywać swoją pracę.
To wspólna odpowiedzialność Organizacji Narodów Zjednoczonych i państw członkowskich.
Pakt dla Przyszłości, przyjęty w zeszłym roku przez ONZ, zawiera zobowiązanie do dostosowania misji pokojowych do zmieniającego się świata.
To wyzwanie stanowi zarazem szansę: By przeanalizować, co decyduje o sukcesie misji pokojowych. By lepiej zrozumieć, co je utrudnia. I by opracować nowe modele z myślą o przyszłości, oparte na rozwiązaniach politycznych, odpowiednio finansowane, z realistycznymi uprawnieniami i jasno określonymi strategiami wyjścia.
Pierwszy krok – przegląd operacji pokojowych – już trwa. Wspólnie będziemy kontynuować te niezbędne starania.
Dziś, bardziej niż kiedykolwiek, świat potrzebuje Organizacji Narodów Zjednoczonych, a ONZ potrzebuje misji pokojowych w pełni przygotowanych na wyzwania współczesności i zagrożenia jutra.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej, 22 maja 2025 r.
„Harmonia z naturą i zrównoważony rozwój”
Różnorodność biologiczna stanowi fundament życia i jeden z filarów zrównoważonego rozwoju.
Ludzkość niszczy ją jednak w alarmującym tempie. Jest to skutek zanieczyszczenia środowiska, kryzysu klimatycznego, degradacji ekosystemów oraz – przede wszystkim – krótkowzrocznych działań prowadzących do niezrównoważonego wykorzystywania zasobów przyrody.
Utrata różnorodności biologicznej jest wyzwaniem o charakterze globalnym. Żadne państwo, niezależnie od swojej zamożności czy siły, nie jest w stanie poradzić sobie z nim samodzielnie. Żaden kraj nie może również funkcjonować bez bogactwa różnorodności biologicznej, które stanowi o wyjątkowości naszej planety.
Dążąc do zrównoważonego rozwoju, musimy zmienić sposób, w jaki produkujemy i konsumujemy, a także sposób, w jaki postrzegamy i cenimy przyrodę. Musimy również wdrożyć Globalne Ramy Różnorodności Biologicznej z Kunming-Montrealu – światowy plan działań na rzecz powstrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej. Potrzebujemy polityk, regulacji oraz innych mechanizmów zachęcających do zrównoważonych źródeł utrzymania i wspierających budowę silnych, zielonych gospodarek.
Oznacza to, że rządy powinny wykorzystać postępy osiągnięte podczas szesnastego posiedzenia Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD COP16), zapewniając finansowanie działań zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym, a także przekierowując dotacje publiczne i inne przepływy finansowe z działań szkodliwych dla przyrody na rozwiązania sprzyjające jej ochronie.
Oznacza to również opracowanie i wdrożenie krajowych strategii i planów działań na rzecz różnorodności biologicznej, które pozwolą realizować postanowienia tych ram, ograniczać nierówności, wspierać zrównoważony rozwój, szanować wiedzę tradycyjną oraz wzmacniać pozycję kobiet, dziewcząt i ludów rdzennych.
Jak przypomina hasło tegorocznych obchodów, „Harmonia z naturą i zrównoważony rozwój” to droga prowadząca ludzkość ku lepszej przyszłości dla nas wszystkich. Podążajmy nią wspólnie.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Wolności Prasy, 3 maja 2025 r.
„Wolność ludzi zależy od wolności prasy"
W świecie naznaczonym konfliktami i podziałami Światowy Dzień Wolności Prasy przypomina o fundamentalnej prawdzie: Wolność ludzi zależy od wolności prasy.
Wolne i niezależne dziennikarstwo jest podstawowym dobrem publicznym.
Stanowi fundament odpowiedzialności, sprawiedliwości, równości i praw człowieka.
Dziennikarze na całym świecie muszą mieć możliwość wykonywania swojej pracy swobodnie, bez strachu i bez nacisków.
Kiedy dziennikarze nie mogą wykonywać swojej pracy, tracimy na tym wszyscy.
Niestety, z każdym rokiem staje się to coraz trudniejsze. I coraz bardziej niebezpieczne.
Dziennikarze są atakowani, zatrzymywani, poddawani cenzurze, zastraszani, doświadczają przemocy, a nawet tracą życie – tylko dlatego, że wykonują swoją pracę.
Obserwujemy gwałtowny wzrost liczby dziennikarzy zabijanych na obszarach objętych konfliktami, szczególnie w Strefie Gazy.
Jak przypomina tegoroczne hasło obchodów, wolność prasy stoi dziś w obliczu bezprecedensowego zagrożenia.
Sztuczna inteligencja może wspierać wolność słowa albo ją tłumić.
Stronnicze algorytmy, jawne kłamstwa i mowa nienawiści są niczym miny rozsiane na cyfrowej autostradzie informacyjnej.
Najlepszym sposobem na ich rozbrojenie są rzetelne, możliwe do zweryfikowania informacje oparte na faktach.
Globalny Pakt Cyfrowy, przyjęty w ubiegłym roku, zawiera konkretne działania na rzecz wzmocnienia współpracy międzynarodowej w celu promowania integralności informacji, tolerancji i wzajemnego szacunku w przestrzeni cyfrowej.
Sztuczna inteligencja musi być rozwijana i wykorzystywana w sposób zgodny z prawami człowieka oraz stawiający fakty na pierwszym miejscu.
Ogłoszone przeze mnie w ubiegłym roku Globalne Zasady Integralności Informacji wspierają te działania i wyznaczają kierunek naszych wysiłków na rzecz stworzenia bardziej przyjaznego ludziom ekosystemu informacyjnego.
W Światowym Dniu Wolności Prasy zobowiążmy się wspólnie do urzeczywistnienia tych celów oraz ochrony wolności prasy i wolnych mediów na całym świecie.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Dnia Matki Ziemi, 22 kwietnia 2025 r.
Matka Ziemia gorączkuje.
Ubiegły rok był najcieplejszym w historii pomiarów i przypieczętował dekadę rekordowo wysokich temperatur.
Wiemy, co jest przyczyną tej choroby – emisje gazów cieplarnianych, które ludzkość uwalnia do atmosfery, przede wszystkim w wyniku spalania paliw kopalnych.
Znamy również jej objawy: niszczycielskie pożary lasów, powodzie i fale upałów.
Utracone ludzkie życie i zrujnowane źródła utrzymania.
Znamy także lekarstwo – szybkie ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz zdecydowane przyspieszenie działań adaptacyjnych, aby chronić ludzi i przyrodę przed skutkami katastrofy klimatycznej.
Podążanie drogą prowadzącą do odbudowy przynosi korzyści wszystkim.
Energia ze źródeł odnawialnych jest tańsza, zdrowsza i bezpieczniejsza niż energia oparta na paliwach kopalnych.
Równie ważne są działania adaptacyjne, które pozwalają budować silniejsze gospodarki oraz bezpieczniejsze społeczności – dziś i w przyszłości.
Ten rok ma kluczowe znaczenie.
Wszystkie państwa powinny opracować nowe krajowe plany działań na rzecz klimatu zgodne z celem ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie do 1,5°C. Jest to niezbędne, aby zapobiec najpoważniejszym skutkom katastrofy klimatycznej.
To wyjątkowa szansa, aby w pełni wykorzystać potencjał czystej energii. Wzywam wszystkie państwa do podjęcia zdecydowanych działań, przy czym kraje G20 powinny dać przykład.
Musimy również podjąć działania na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń, powstrzymania utraty różnorodności biologicznej oraz zapewnienia finansowania, którego państwa potrzebują, by chronić naszą planetę.
Wspólnie sprawmy, aby rok 2025 stał się rokiem przywracania Matce Ziemi zdrowia.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Wiedzy o Minach i Działań Zapobiegających Minom, 4 kwietnia 2025 r.
„Bezpieczna przyszłość zaczyna się tutaj”
Na całym świecie ponad 100 milionów ludzi jest narażonych na zagrożenie ze strony min lądowych, pozostałości wybuchowych po wojnie oraz improwizowanych urządzeń wybuchowych.
Od Afganistanu po Mjanmę, od Sudanu po Ukrainę, Syrię, Okupowane Terytorium Palestyńskie i wiele innych miejsc – te śmiercionośne ładunki zalegają zarówno na terenach wiejskich, jak i w miastach, zabijając ludność cywilną bez względu na okoliczności oraz utrudniając prowadzenie kluczowych działań humanitarnych i rozwojowych.
Nawet gdy milkną działa, pozostałości wojny nie znikają. Nadal kryją się na polach, ścieżkach i drogach, zagrażając życiu niewinnych ludzi oraz źródłom utrzymania całych społeczności.
Każdego roku odważni specjaliści ONZ zajmujący się działaniami przeciwminowymi współpracują z partnerami, aby lokalizować i usuwać te niebezpieczne ładunki, prowadzić działania edukacyjne, oceniać poziom zagrożenia oraz umożliwiać ludziom bezpieczne życie, pracę i przemieszczanie się. Wykonują tę pracę, narażając własne życie – czego najnowszym przykładem jest Strefa Gazy.
Tegoroczne hasło Międzynarodowego Dnia Wiedzy o Zagrożeniu Minowym i Pomocy w Działaniach Przeciwminowych – „Bezpieczna przyszłość zaczyna się tutaj” – przypomina o kluczowej roli działań przeciwminowych w odbudowie zniszczonych społeczności, wspieraniu osób poszkodowanych oraz budowaniu pokoju.
Apeluję do wszystkich państw, które jeszcze tego nie uczyniły, o ratyfikację i pełne wdrożenie Konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, Konwencji o amunicji kasetowej oraz Konwencji o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych rodzajów broni konwencjonalnej. Należy chronić i utrzymywać normy oraz zasady humanitarne zapisane w tych traktatach.
Apeluję również do państw o wywiązanie się z globalnych zobowiązań zawartych w niedawno przyjętym Pakcie dla Przyszłości, dotyczących ograniczenia lub powstrzymania się od użycia broni wybuchowej na obszarach zamieszkanych, a także o wspieranie wszelkich działań na rzecz wyeliminowania zagrożenia stwarzanego przez materiały wybuchowe.
Działania przeciwminowe przynoszą rezultaty. Wspólnie zobowiążmy się do budowania bezpiecznej przyszłości – zaczynając tutaj i teraz.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Świadomości o Autyzmie, 2 kwietnia 2025 r.
Osoby z autyzmem w istotny sposób przyczyniają się do rozwoju społeczeństw na całym świecie oraz do postępu w wielu dziedzinach życia. Dziś doceniamy te osiągnięcia, ale jednocześnie dostrzegamy wyzwania, którym nadal musimy stawić czoła.
Osoby z autyzmem często doświadczają izolacji, stygmatyzacji i nierównego traktowania. Odmawia się im dostępu do opieki zdrowotnej i edukacji – zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych – a ich zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji jest często ignorowana lub podważana. Taka dyskryminacja jest sprzeczna z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz z zobowiązaniem zawartym w Celach Zrównoważonego Rozwoju, by nie pozostawić nikogo w tyle.
Rządy powinny przyjmować przepisy i polityki gwarantujące równość oraz wspierające pełne uczestnictwo osób z autyzmem w życiu społecznym. Potrzebujemy włączających systemów opieki zdrowotnej i edukacji, dostępnych miejsc pracy oraz projektowania przestrzeni miejskiej w sposób zapewniający osobom z autyzmem równe szanse na rozwój i pełne uczestnictwo w życiu społecznym.
W Światowym Dniu Świadomości Autyzmu ponownie zobowiążmy się do budowy świata, w którym żadna osoba z autyzmem nie zostanie pozostawiona sama sobie.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Wody, 22 marca 2025 r.
Tegoroczny temat Światowego Dnia Wody przypomina nam o trudnej prawdzie: przyszłość naszego bezpieczeństwa, dobrobytu i sprawiedliwości zależy od ochrony lodowców.
Lodowce są naturalnymi magazynami jednego z najcenniejszych zasobów naszej planety - przechowują niemal 70 procent całej słodkiej wody na Ziemi.
Topniejąc, zaspokajają potrzeby wodne społeczności, podtrzymują funkcjonowanie ekosystemów oraz wspierają rolnictwo, przemysł i produkcję czystej energii. Jednak rekordowo wysokie temperatury sprawiają, że te naturalne rezerwuary kurczą się w bezprecedensowym tempie - od Himalajów po Andy, od Alp po Arktykę.
Powoduje to katastrofalne powodzie, które zagrażają życiu i dobytkowi miliardów ludzi - zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejskich. Nisko położone społeczności i całe państwa stają w obliczu zagrożenia dla swojego istnienia, a narastająca rywalizacja o wodę i ziemię prowadzi do wzrostu napięć.
Lodowce topnieją, ale nasze zaangażowanie nie może stopnieć wraz z nimi.
Pakt dla Przyszłości, przyjęty przez państwa członkowskie we wrześniu ubiegłego roku, zobowiązuje kraje do podjęcia ambitnych działań. Obejmują one ochronę, odbudowę i zachowanie światowych lodowców, a także przygotowanie społeczności na przyszłe zagrożenia. Powołałem również Specjalnego Wysłannika ds. zasobów wodnych, którego zadaniem jest wzmacnianie współpracy międzynarodowej w zakresie zrównoważonego zarządzania zasobami słodkiej wody.
Ten rok ma kluczowe znaczenie dla działań. Każde państwo musi przedstawić ambitne krajowe plany działań na rzecz klimatu, które pozwolą ograniczyć wzrost średniej temperatury na świecie do 1,5°C.
Musimy zwiększyć finansowanie działań na rzecz przystosowania się do zmian klimatu i lepszego przygotowania na ich skutki. Wymaga to również reformy międzynarodowego systemu finansowania, która umożliwi zapewnienie stabilnych i znacznie większych środków na działania klimatyczne.
Wspólnie podejmijmy działania, aby zachować życiodajne lodowce dla dobra całej ludzkości.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Eliminacji Dyskryminacji Rasowej, 21 marca 2025 r.
Rasizm wciąż zatruwa nasz świat. Jest toksycznym dziedzictwem niewolnictwa, kolonializmu i dyskryminacji. Niszczy społeczności, ogranicza możliwości, rujnuje ludzkie życie i podważa fundamenty godności, równości oraz sprawiedliwości.
Jak przypomina tegoroczny temat obchodów, w 2025 roku przypada 60. rocznica przyjęcia Międzynarodowej konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej. Konwencja ta stanowi jedno z najważniejszych globalnych zobowiązań do wyeliminowania dyskryminacji rasowej we wszystkich jej przejawach.
Konwencja powstała w okresie ruchów na rzecz praw obywatelskich, walki z apartheidem oraz dekolonizacji w latach sześćdziesiątych XX wieku. Wyznacza konkretne działania, jakie państwa powinny podejmować, aby zwalczać rasistowskie ideologie, budować wzajemne zrozumienie i tworzyć świat wolny od dyskryminacji rasowej. Dziś pozostaje symbolem nadziei i drogowskazem w trudnych czasach – czasach narastającej nienawiści i podziałów, pogłębiających się nierówności, algorytmów czerpiących zyski z podsycania wrogości oraz tych, którzy wykorzystują podziały dla własnych korzyści.
Z okazji tego Międzynarodowego Dnia apeluję o powszechną ratyfikację Konwencji oraz jej pełne wdrożenie przez wszystkie państwa. Zachęcam również przedstawicieli biznesu, organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz każdego z nas do zdecydowanego sprzeciwu wobec rasizmu we wszystkich jego formach i do podejmowania działań na rzecz urzeczywistnienia wartości, które wyraża Konwencja. To nasza wspólna odpowiedzialność.
ONZ niezmiennie wspiera działania na rzecz godności i równych praw każdego członka naszej ludzkiej rodziny. Nie spoczniemy, dopóki świat wolny od dyskryminacji rasowej nie stanie się rzeczywistością.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Światowego Dnia Dzikiej Przyrody, 3 marca 2025 r.
Nadszedł czas, aby obrać inną, mądrzejszą drogę.
Tegoroczny Światowy Dzień Dzikiej Przyrody zwraca uwagę na potrzebę finansowania ochrony przyrody. Inwestowanie w zdrowe ekosystemy ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia czystego powietrza i wody, regulacji klimatu oraz wspierania zrównoważonego rozwoju.
Dzikie gatunki roślin i zwierząt są podstawą funkcjonowania ekosystemów, od których zależy życie na Ziemi. Zapewniają żywność i źródła utrzymania milionom ludzi oraz przyczyniają się do rozwoju gospodarczego i dobrobytu społeczności na całym świecie.
Jednocześnie działalność człowieka prowadzi do alarmującego tempa utraty różnorodności biologicznej. Niszczenie siedlisk, zanieczyszczenie środowiska, zmiana klimatu, nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych oraz nielegalny handel dzikimi gatunkami zagrażają przyszłości naszej planety.
Musimy zwiększyć inwestycje w ochronę przyrody oraz stworzyć warunki do skuteczniejszego angażowania sektora publicznego i prywatnego w finansowanie działań na rzecz ochrony dzikiej przyrody.
Pakt dla Przyszłości, przyjęty przez państwa członkowskie Narodów Zjednoczonych we wrześniu ubiegłego roku, potwierdza nasze zobowiązanie do powstrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej oraz wspierania zrównoważonego rozwoju.
Z okazji Światowego Dnia Dzikiej Przyrody zobowiążmy się do zwiększenia inwestycji w ochronę przyrody oraz do budowania przyszłości, w której ludzie i przyroda będą rozwijać się razem.
Oświadczenie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji trzeciej rocznicy pełnej inwazji na Ukrainę, 23 lutego 2025 r.
W poniedziałek 24 lutego mijają trzy lata od rozpoczęcia przez Federację Rosyjską inwazji na Ukrainę na pełną skalę, z wyraźnym naruszeniem Karty Narodów Zjednoczonych i prawa międzynarodowego. Z tej tragicznej okazji potwierdzam pilną potrzebę sprawiedliwego, trwałego i wszechstronnego pokoju - takiego, który w pełni podtrzymuje suwerenność, niezależność i integralność terytorialną Ukrainy w jej międzynarodowo uznanych granicach, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, prawem międzynarodowym i rezolucjami Zgromadzenia Ogólnego.
Osiemdziesiąt lat po zakończeniu II Wojny Światowej wojna w Ukrainie stanowi poważne zagrożenie nie tylko dla pokoju i bezpieczeństwa Europy, ale także dla samych fundamentów i podstawowych zasad Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Dość. Po trzech latach śmierci i zniszczenia ponownie wzywam do pilnej deeskalacji i natychmiastowego zakończenia działań wojennych. Z aprobatą przyjmuję wszelkie wysiłki zmierzające do osiągnięcia sprawiedliwego i inkluzywnego pokoju. Organizacja Narodów Zjednoczonych jest gotowa wspierać takie wysiłki.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce 11 lutego 2025 r.
Dziesięć lat temu, podczas pierwszego Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce, uznano fundamentalną prawdę: udział kobiet jest niezbędny do budowania lepszego świata poprzez naukę i technologię. Sam przekonałem się o tym, kiedy uczyłem inżynierii i obserwowałem niezwykły talent, kreatywność i determinację niezliczonych naukowczyń.
Mimo tego kobiety nadal stanowią zaledwie jedną trzecią światowej społeczności naukowej. Pozbawione odpowiedniego finansowania, możliwości publikacji i dostępu do stanowisk kierowniczych na uniwersytetach, kobiety i dziewczęta nadal muszą pokonywać liczne przeszkody w budowaniu kariery w nauce, technologii, inżynierii i matematyce (STEM).
Wystarczy spojrzeć na rozwój nowych technologii cyfrowych. Mężczyźni dominują w tej dziedzinie na każdym szczeblu – w tym w sztucznej inteligencji. Rezultatem jest wzrost liczby tendencyjnych algorytmów i utrwalanie nierówności, co grozi nową erą cyfrowego szowinizmu.
Im bardziej kobiety są wykluczane z dziedzin STEM, tym bardziej ograniczamy zbiorową zdolność do rozwiązywania poważnych globalnych wyzwań – od zmian klimatycznych i bezpieczeństwa żywnościowego po zdrowie publiczne i transformację technologiczną.
Możemy i musimy zrobić więcej, by wyrównać szanse.
Przez rozwój programów stypendialnych, staży i mentoringu, które otwierają drzwi kobietom i dziewczętom w STEM. Przez tworzenie miejsc pracy, które przyciągają, sprzyjają ich rozwojowi i awansowi. Przez zachęcanie dziewcząt do nauki STEM od najmłodszych lat. Przez promowanie liderek w dziedzinie nauki w mediach, a także przełamywanie stereotypów płciowych.
Pakt dla Przyszłości, podpisany we wrześniu ubiegłego roku przez państwa członkowskie, nadaje nowy impuls tym celom, zobowiązując się do eliminowania barier utrudniających pełny, równy i znaczący dostęp kobiet i dziewcząt do nauki.
W 10. rocznicę tego ważnego dnia, a także w 30. rocznicę Deklaracji Pekińskiej, pomóżmy utorować kobietom i dziewczętom drogę do kariery w STEM, na jaką one zasługują, a której nasz świat potrzebuje.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych, 6 lutego 2025 r.
Okaleczanie żeńskich narządów płciowych jest jedną z najbardziej brutalnych form przemocy wobec kobiet i dziewcząt.
Ponad 230 milionów dziewcząt i kobiet żyjących obecnie na świecie padło ofiarą tej okrutnej praktyki.
Jako jeden z najbardziej drastycznych przejawów nierówności płci, okaleczanie żeńskich narządów płciowych powoduje głębokie i trwałe szkody dla zdrowia fizycznego i psychicznego, wiąże się z poważnym zagrożeniem dla życia oraz narusza prawa kobiet i dziewcząt do decydowania o własnym ciele, bezpieczeństwa i godności.
Musimy pilnie położyć kres temu rażącemu naruszeniu praw człowieka. Możemy to osiągnąć.
Jak przypomina tegoroczny temat obchodów, osiągamy postępy, ale musimy zdecydowanie przyspieszyć nasze działania. Musimy wzmacniać globalne ruchy na rzecz przełamywania szkodliwych postaw, przekonań i stereotypów związanych z płcią. Potrzebujemy również silniejszej współpracy między rządami, organizacjami działającymi na szczeblu lokalnym oraz osobami, które doświadczyły tej praktyki, aby zintensyfikować wysiłki i wyeliminować to zjawisko do 2030 roku.
Pakt dla Przyszłości, przyjęty przez państwa członkowskie Narodów Zjednoczonych we wrześniu ubiegłego roku, zawiera zobowiązanie do wyeliminowania okaleczania żeńskich narządów płciowych poprzez przeciwdziałanie szkodliwym normom społecznym i dyskryminacji ze względu na płeć.
Połączmy siły, aby okaleczanie żeńskich narządów płciowych stało się przeszłością i aby wszystkie kobiety i dziewczęta mogły żyć w zdrowszym, bezpieczniejszym i bardziej sprawiedliwym świecie.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Ludzkiego Braterstwa, 4 lutego 2025 r.
W tym Międzynarodowym Dniu Braterstwa Międzyludzkiego celebrujemy wartości równości, jedności i wzajemnego szacunku.
Jednak dziś, na całym świecie, obserwujemy nasilające się zjawiska dyskryminacji, ksenofobii i nietolerancji, które dzielą ludzi i rozrywają tkankę społeczną.
Naszym wspólnym obowiązkiem – w tym także przywódców religijnych – jest wybieranie dialogu zamiast podziałów oraz przeciwstawianie się nienawiści, zanim zakorzeni się i rozprzestrzeni.
Deklaracja Braterstwo Ludzkie na rzecz Pokoju Światowego i Wspólnego Życia – współautorstwa Jego Świątobliwości Papieża Franciszka oraz Jego Eminencji Wielkiego Imama Al-Azharu Szejka Ahmeda El-Teyeba – stanowi drogowskaz dla harmonii międzywyznaniowej i pokojowego współistnienia. Przypomina nam, że wspólne zaangażowanie na rzecz praw człowieka i godności stanowi fundament lepszej przyszłości dla wszystkich.
Inspirując się tą Deklaracją, uznajmy, że jesteśmy jedną ludzką rodziną – bogatą w różnorodność, równą w godności i prawach oraz zjednoczoną w solidarności.
Razem możemy utorować drogę ku bardziej pokojowemu, inkluzywnemu i sprawiedliwemu światu dla wszystkich ludzi.
Przesłanie Sekretarza Generalnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Edukacji, 24 stycznia 2025 r.
Edukacja jest podstawowym prawem człowieka. Daje każdemu możliwość pełnego rozwoju swojego potencjału i stanowi fundament rozwoju oraz dobrobytu społeczeństw i gospodarek.
Dzisiejszy szybki rozwój technologii, w tym sztucznej inteligencji, stwarza ogromne możliwości wspierania uczniów i studentów na każdym etapie ich edukacji.
Jednak tym ogromnym korzyściom towarzyszą również poważne zagrożenia. Wraz ze wzrostem możliwości systemów opartych na sztucznej inteligencji coraz łatwiej o rozbieżność między intencjami człowieka a skutkami działania tych technologii.
Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Edukacji przypomina, że pełne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji będzie możliwe tylko wtedy, gdy w centrum rozwoju tej szybko zmieniającej się technologii pozostaną człowiek i prawa człowieka.
Musimy zadbać o to, aby sztuczna inteligencja wspierała uczniów, studentów i nauczycieli, zapewniając im dostęp do informacji, nowoczesnych programów nauczania oraz innych narzędzi edukacyjnych.
Musimy również zagwarantować wszystkim użytkownikom dostęp do wiedzy i umiejętności niezbędnych do mądrego, bezpiecznego i etycznego korzystania z tej technologii. W tym celu warto wykorzystywać opracowane przez UNESCO Ramy Kompetencji, które wspierają uczniów, studentów i nauczycieli we włączaniu sztucznej inteligencji do procesu nauczania i uczenia się.
Niedawno przyjęty Globalny Pakt Cyfrowy obejmuje kolejne ważne działania, które mają zapewnić, że to ludzkość będzie sprawować kontrolę nad rozwojem i zarządzaniem sztuczną inteligencją, a nie odwrotnie.
Sztuczna inteligencja nigdy nie może zastąpić tego, co w edukacji najważniejsze – człowieka.
W tym ważnym dniu zobowiążmy się wspólnie do tego, aby człowiek zawsze pozostawał w centrum systemów edukacji na całym świecie.